ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅಪೂರ್ವ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿ ಎಂಬ ಮಹದ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಚಾಚಾಜಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರ.
ಶೈಶವ (ಬಾಲ್ಯ) ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ :
ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು 1889ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಲ್ಲಹಾಬಾದ್ (ಈಗಿನ ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್)ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿ ಸ್ವರೂಪ ರಾಣಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಹಿಳೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒದಗಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕಾರ, ನೆಹರು ಅವರ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಆದಿಯಾಯಿತು.
ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ಹೋದರು. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಹ್ಯಾರೋ ಸ್ಕೂಲ್ ನಂತರ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಓದಿದರು. ನಂತರ ಲಂಡನ್ನ ಇನ್ರ್ ಟೆಂಪಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪಡೆದು ವಕೀಲರಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ :
ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ನೆಹರು ಅವರು 1916ರಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ ಕೌಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು.ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇಶಸೇವೆ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರಾಗಿದ್ದರು.ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕಮಲಾ ನೆಹರು 1936ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಯಕ್ಷ್ಮಾ (ಟಿಬಿ) ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಇವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಗುರುತಾಗಿ ಇಂದಿರಾ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಗಾಂಧಿ (ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ) ಯವರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕನಾಗಿ :
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಲಿಬರಲ್ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವು ನೆಹರು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ. 1916ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಲು ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಆಂದೋಲನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.
1929ರ ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ “ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ”ದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ 9 ಬಾರಿ ಜೈಲಿನ ಅಜವಾಳ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಅವರ ಪಾತ್ರ :
1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರು ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇವರು 1947 ರಿಂದ 1964 ರವರೆಗೆ 17 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ದೇಶವನ್ನು ಏಕತೆಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥದತ್ತ ನಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ ತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡರು.
ಅವರು ಐಐಟಿ (IIT), ಐಐಎಂ (IIM), ಐಸಿಎಆರ್ (ICAR), ಡಿಆರ್ಡಿಒ(DRDO), ಐಎಸ್ರೋ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು.
ಪಂಚಶೀಲ & NAM – ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗಳು:
ನೆಹರು ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವರು. ಅವರು ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ತ್ವಗಳು (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ನಡವಳಿಕೆಗಾಗಿ) ರೂಪಿಸಿದರು. ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮುಂತಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರತ ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವು (Non-Aligned Movement) ತಾಳಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದರು.
ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ನಂಟು :
ಚಾಚಾಜಿ ಎಂದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ನೆಹರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ:
> "Today's children are tomorrow's citizens."
ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಬಾಲ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸದಾ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆ :
ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರು ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರೆದ "The Discovery of India" ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. "Glimpses of World History" ಗ್ರಂಥವು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಗೆ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬರೆದಿದ್ದರು.
ಮರಣ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ :
ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರು ಅವರು ಮೇ 27, 1964 ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಯುಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಬಿಟ್ಟ ಹಾದಿ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ಜನತೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿವೆ.
ಅಂತಿಮ ಸಾರಾಂಶ :
ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಜೀವನ ಒಂದು ದೇಶದ ಕಟ್ಟಡದ ನಕ್ಷೆಯಂತಿತ್ತು. ಅವರು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಮೂಲಶಿಲೆ ಇಟ್ಟವರು. ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಮಾಜಸೇವೆ – ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ.
ಇಲ್ಲಿ Click ಮಾಡಿ 👇